Poliext PoliDrip Light kapajuće cevi za kap po kap D16

Poliext PoliDrip Light Ø16mm je kap po kap cev sa zidom debljine 0,9mm. Naziv Light označava varijantu tanjeg zida u odnosu na standardnu kapajuću cev, uz zadržavanje pouzdanog rešenja za navodnjavanje voćnjaka, plastenika i ukrasnog bilja.

Tanji zid cev čini ekonomičnijom i fleksibilnijom - lakše prati krivine i nepravilne oblike prilikom postavljanja. Dostupna je u NON-PC i PC izvedbi, sa razmakom kapljača od 25cm ili 33cm, i u pakovanju od 50 ili 300m.

Prednosti

• Efikasno kap po kap navodnjavanje - voda dolazi direktno do korenovog sistema, uz manje površinsko rasipanje i isparavanje
• Tanji zid - ekonomičnija i fleksibilnija alternativa standardnoj PoliDrip cevi
• Dostupna u NON-PC i PC izvedbi - prilagođenim različitim terenima
• Dva razmaka kapljača (25cm i 33cm) - za usklađivanje sa rasporedom sadnje
• Polietilen sa UV stabilizatorima - za dugotrajniju upotrebu na otvorenom

Kada odabrati NON-PC, a kada PC kapajuću cev

Presudan faktor je teren na kom se cev postavlja - ravna, pravilno raspoređena zona ili teren sa nagibom i promenljivim pritiskom duž laterala. Tabela ispod pokazuje razlike između dve varijante:

Praktično pravilo: kada je teren ravan, a sistem pažljivo projektovan, NON-PC je racionalan izbor. Kada treba ublažiti pad pritiska - duž dužeg laterala, na nagibu ili u složenijoj zoni - bira se PC varijanta.

Konstrukcija i materijali

• Prečnik 16mm, debljina zida 0,9mm
• Materijal - polietilen sa dodacima za UV otpornost
• Emiter ugrađen u zid cevi, razmak 25cm ili 33cm
• NON-PC - protok 2,0 l/h po kapljaču, radni pritisak 1,1-1,5 bar
• PC - protok 2,3 l/h po kapljaču, radni pritisak 0,5-3,5 bar, kompenzacija pritiska
• Obavezna filtracija pri upotrebi - 120 mesh / 130 mic

NON-PC kapljač - konstrukcija i otpornost na začepljenje

Kapljač kompaktne konstrukcije ističe se izraženom otpornošću na začepljenje, posebno pri navodnjavanju bunarskom vodom. Kombinacijom većeg preseka protočnog kanala, duge lavirintske putanje i povišenog filtera, reč je o kapljaču izražene otpornosti na začepljenje:

• Nizak koeficijent varijacije (CV) - manji od 3%, ujednačen protok između kapljača
• Kompaktna konstrukcija - duga putanja protoka u ekonomičnim dimenzijama kapljača
• Nizak eksponent protoka (<0,5) i odnos gubitka pritiska i protoka bolji od 2:1 - protok znatno manje reaguje na promenu pritiska nego kod standardnog NON-PC kapljača
• Dizajn bez mrtvih zona u lavirintu - održava konstantnu turbulenciju i sprečava taloženje čvrstih čestica
• Veći presek protočnog kanala i duža lavirintska putanja - visoka otpornost na začepljenje, sediment ne blokira rad kapljača
• Povišen ulaz filtera - voda se uzima bliže centru cevi, gde je manja koncentracija taloga, bez obzira na orijentaciju kapljača u cevi - što je posebno bitno pri navodnjavanju bunarskom vodom

PC kapljač - konstrukcija i pouzdanost

PC kapljač kombinuje veliki turbulentni protočni kanal, dvostruke ulaze za filtraciju i širok opseg kompenzacije pritiska, dok dvostruki mehanizam samoispiranja značajno smanjuje potrebu za održavanjem:

• Četiri izlazna otvora - cev se postavlja bez potrebe da se kapljač posebno orijentiše
• Veliki turbulentni protočni kanal - održava strujanje unutar kapljača i sprečava taloženje čestica
• Dvostruki ulazi za filtraciju - dodatna zaštita od nečistoća pre ulaska u protočni kanal
• Dvostruki mehanizam samoispiranja - povremeno ispira kapljač tokom rada, značajno smanjuje potrebu za održavanjem
• Nizak koeficijent varijacije (CV) - male razlike u protoku između pojedinačnih emitera
• Nizak eksponent protoka - promene pritiska manje utiču na količinu isporučene vode
• Ravnomerna raspodela vode i hraniva - sprečava prekomerno ili nedovoljno navodnjavanje
• Stabilnost pri starenju membrane - zadržava tačnost protoka i posle dužeg perioda eksploatacije, bez opadanja performansi tokom vremena

Kako izabrati razmak kapljača

Razmak kapljača se pre svega usklađuje sa razmakom sadnje i veličinom korenovog sistema biljke, jer svaki kapljač treba da pokrije zonu vlaženja koja odgovara jednoj biljci ili grupi gušće zasađenih biljaka.

• 25cm razmak - preporučuje se za gušću sadnju i manje biljke: povrće, jednogodišnje cvetne vrste, sadnice u redovima sa kraćim međurastojanjem, kao i za peskovita i propusna tla gde se voda širi uglavnom vertikalno, pa je bliži razmak kapljača potreban da bi se izbegle suve zone između biljaka
• 33cm razmak - pogodan je za ređu sadnju i veće biljke: žbunje, ukrasno drveće, vinovu lozu i voćke, kao i za teža, glinovita tla gde voda bočno prodire dalje, pa širi razmak kapljača i dalje obezbeđuje ujednačeno vlaženje korenove zone

Ovo pravilo prate i opšte smernice za projektovanje kap po kap sistema - u peskovitom tlu kapljači se postavljaju gušće, u ilovastom umereno, a u glinovitom tlu razmak može biti širi, jer se voda u glini širi bočno na veću udaljenost. Tip tla direktno utiče i na razmak kapljača i na razmak lateralnih redova, a gušća sadnja i propusnija tla uvek zahtevaju bliži razmak kapljača, bez obzira na nominalni protok emitera.

Praktično pravilo: širi razmak (33cm) nije samo pitanje uštede na broju kapljača po metru - tehnički je opravdan kod biljaka sa širim korenovim sistemom i kod tla koje dobro raspoređuje vodu bočno, dok gušći razmak (25cm) obezbeđuje da manje biljke ili propustljivo tlo ne ostanu sa suvim zonama između kapljača.

Zašto je dužina laterala bitna

Kako voda prolazi kroz cev i izlazi kroz kapljače, pritisak se duž laterala postepeno menja - što je lateral duži, ima više kapljača ili veći ukupan protok, to je pad pritiska izraženiji. Kod NON-PC varijante je to naročito važno, jer se protok ne kompenzuje automatski: na predugom lateralu biljke na početku i na kraju reda mogu dobijati različitu količinu vode, pa dužinu treba prilagoditi pritisku na ulazu i projektovanom rasporedu. Pri pritisku od 1,5 bar, preporučena maksimalna dužina reda je 50m za razmak kapljača od 25cm, odnosno 60m za razmak od 33cm.

PC varijanta bolje podnosi promene pritiska, pa je pogodnija za duže laterale i terene sa blagom razlikom u nadmorskoj visini - pri pritisku od 3,5 bar, preporučena maksimalna dužina reda je 98m za razmak kapljača od 25cm, odnosno 121m za razmak od 33cm. I pored toga, upotreba PC kapajuće cevi nije zamena za projektovanje - stvarna maksimalna dužina zavisi od protoka, raspoloživog pritiska, reljefa i dozvoljenog odstupanja u protoku.

Gde i kako se koristi

Poliext PoliDrip Light kapajuća cev koristi se za kap po kap navodnjavanje voćnjaka, vinograda, plastenika i ukrasnog bilja, gde tanji zid omogućava ekonomičniju instalaciju uz zadržan pouzdan dovod vode direktno u zonu korena. Izbor između NON-PC i PC izvedbe, kao i između dva razmaka kapljača, prilagođava cev konkretnom terenu i rasporedu sadnje.

• Voćnjaci - redovi zasada sa pravilnim razmakom stabala; NON-PC za ravne terene, PC za nagib ili duže laterale
• Vinogradi - navodnjavanje čokota duž reda, uz izbor razmaka kapljača prema gustini sadnje
• Plastenici - kontrolisano navodnjavanje u zaštićenom prostoru, sa pravilnim rasporedom biljaka
• Ukrasno bilje i rasadnici - žbunje i sadnice u redovima, gde tanji i fleksibilniji zid olakšava postavljanje

Postavljanje i povezivanje

Kapajuća cev polaže se po površini zemljišta, uz red biljaka ili kroz sadnu leju, u skladu sa rasporedom sadnje. Po potrebi se pričvršćuje za podlogu odgovarajućim držačima, kako bi ostala na predviđenom mestu tokom rada sistema i održavanja sadne površine.

Pre puštanja u rad potrebno je isprati razvodne cevi i laterale, sa otvorenim završecima, dok voda ne postane bistra. Posle toga se postavljaju završeci cevi i proverava se rad sistema pri predviđenom pritisku. Preporučuje se ponavljanje ispiranja tokom sezone, naročito kada izvor vode sadrži više taloga ili se emiteri ne koriste redovno.

Za zaštitu kapljača obavezna je filtracija vode od najmanje 120 mesh / 130 mikrona. Filter treba redovno pregledati i čistiti, jer kvalitet filtracije direktno utiče na pouzdanost protoka i radni vek kapajuće cevi.

Za priključenje, grananje i završetak redova koriste se fitinzi odgovarajućeg prečnika za kapajuće cevi. Izbor konkretnog tipa fitinga zavisi od načina povezivanja sa razvodnom mrežom i rasporeda sadne površine.